ყველაფრის თეორია – შევძლებთ ოდესმე ყველაფრის ახსნას?


ფიზიკოსებს სურთ, მიაგნონ იმ ერთადერთ თეორიას, რომელიც მთელ სამყაროს აღწერს, მაგრამ ამისთვის ჯერ მეცნიერების ურთულესი პრობლემები უნდა გადაჭრან.

2014 წლის ფილმი „ყველაფრის თეორია” სტივენ ჰოკინგის ამბავს გვამცნობს, მან მოახერხა და საყოველთაოდ აღიარებული ფიზიკოსი გახდა მიუხედავად იმისა, რომ დეგენერაციული დაავადების გამო სავარძელსაა მიჯაჭვული. ფილმში მთავარი აქცენტი გაკეთებულია მის ყოფილ ცოლთან, ჯეინთან ურთიერთობაზე, თუმცა მომენტებში ასახულია, რაზე მუშაობდა ჰოკინგი თავისი კარიერის განმავლობაში.

მას ამბიცია ნამდვილად არ აკლდა. ჰოკინგი იმ მრავალი ფიზიკოსიდან ერთ-ერთია, რომლებიც „ყველაფრის თეორიის” შექმნას ცდილობენ. ამ ერთმა თეორიამ სამყაროში ყველაფერი უნდა ახსნას. ის მისდევს ალბერტ აინშტაინის მაგალითს, რომელიც სწორედ ამ თეორიის შექმნას ცდილობდა, სამწუხაროდ უშედეგოდ.

განაგრძე კითხვა

25 უმნიშვნელოვანესი მომენტი დედამიწის ისტორიაში


ჩვენი პლანეტის არსებობა 4.5 მილიარდ წელს ითვლის და ამ პერიოდში მრავალი საინტერესო რამ მოხდა. წარმოგიდგენთ დედამიწის ისტორიის 25 უმთავრეს გარდამტეხ მომენტს. დაწყებული ევოლუციური წინსვლიდან დამთავრებული გამანადგურებელი ასტეროიდების ცვენით, ეს ის მოვლენებია, რომლებმაც მსოფლიო ამ სახით ჩამოაყალიბეს.

განაგრძე კითხვა

ფერმილაბის ექსპერიმენტი არ ადასტურებს, რომ სამყარო ჰოლოგრამაა


ფერმილაბის ექსპერიმენტმა, რომელიც მიზნად ისახავდა, გამოეკვლია მინიშნებები იმის შესახებ, რომ ჩვენი სამყარო სინამდვილეში ჰოლოგრამაა, ვერ მიაკვლია რაიმე სახის მტკიცებულებას ამ მოსაზრების სასარგებლოდ.

საექსპერიმენტო მოწყობილობას ჰოლომეტრი („ჰოლოგრაფიული ინტერფერომეტრი”) ეწოდება, იდეის ავტორია ფერმილაბის ფიზიკოსი კრეიგ ჰოგანი. ჰოლომეტრის იდეა მას 2009 წელს მოუვიდა, რათა ე.წ. ჰოლოგრაფიული პრინციპი გამოცდილიყო.

განაგრძე კითხვა

მებრძოლი ქალები, რომლებმაც II მსოფლიო ომში თავი გამოიჩინეს

Women_Pilots
II მსოფლიო ომის მონაწილე ქალები შეუდრეკელი მეომრები იყვნენ.

თანამებრძოლი მამაკაცების მსგავსად მოკავშირე ქვეყნებში მცხოვრები ქალებიც ცდილობდნენ წვლილის შეტანას მას შემდეგ, რაც ომი დაიწყო. უმეტესწილად ზემდგომი მამაკაცების დამოკიდებულება იყო „ზუსტად ისიც კი არ ვიცით, რა მოგიხერხოთ”. ქალების პასუხი კი „ძალიან ცუდი. სულერთია, მაინც გავაკეთებთ. კარგი, მადლობა, ნახვამდის!”

ქვემოთ წარმოდგენილია მხოლოდ რამდენიმე მათგანი – ზოგი სახელგანთქმული, ზოგიც უცნობი, თუმცა ყველა საოცრად მამაცი.

განაგრძე კითხვა

რა არის თეთრი ხვრელი?


თეთრი ხვრელი სამყაროს ჰიპოთეტური თვისებაა, რომელიც შავი ხვრელის საპირისპიროდ მიიჩნევა. თუკი შავი ხვრელები არაფერს უშვებენ მათი ზედაპირიდან, თეთრი ხვრელები ენერგიასა და მატერიას აფრქვევენ და მათში ვერაფერი შეაღწევს.

თეთრი ხვრელები ზოგადი ფარდობითობის კანონების შესაძლო გადაწყვეტას წარმოადგენს. მის მიხედვით, თუკი სამყაროში არსებობს უსასრულო შავი ხვრელები, მაშინ უნდა იყოს თეთრი ხვრელიც, რომელიც შავი ხვრელის საპირისპიროს წარმოადგენს. მათ სავარაუდოდ ექნებათ გრავიტაცია და მიიზიდავენ ობიექტებს, მაგრამ თეთრი ხვრელისკენ შესაჯახების გზაზე მყოფი საგანი მას ვერასდროს მიაღწევს.

განაგრძე კითხვა

რატომ არსებობს საერთოდ რამე?


ფიზიკოსების ნაწილი თვლის, რომ შეუძლიათ ახსნან, რატომ წარმოიშვა სამყარო. თუკი მართლაც ასეა, მთელი კოსმოსი შესაძლოა, სრულიად არაფრისგან გაჩენილიყო.

კაცობრიობა ათასწლეულების განმავლობაში იბრძოდა იმ საიდუმლოს ამოსახსნელად, თუ რატომ არსებობს სამყარო. თითქმის ყველა უძველეს კულტურას გააჩნდა საკუთარი კრეაციონისტული ამბავი – რომელთა უმეტესობა ყველაფერს ღმერთების შემოქმედებას მიაწერდა – ხოლო ფილოსოფოსები ამ საკითხზე ტომებს წერდნენ. რაც შეეხება მეცნიერებას, ამ უამთავრეს თემაზე მცირე რამის თქმა თუ შეეძლო.

განაგრძე კითხვა

ხელოვნური ინტელექტის განვითარებამ შეიძლება მასიური უმუშევრობა და უთანასწორობა გამოიწვიოს


შიში, რომ დასაქმებული ადამიანები მალე თავიანთ სამსახურს მანქანებს (მექანიზმებს) დაუთმობენ, გაიზარდა მას შემდეგ, რაც ბოლო ათწლეულში აშშ-ში ინდუსტრიული რობოტების რაოდენობამ 72%-ით იმატა, თუმცა ხელოვნური ინტელექტის განვითარებაში ჩადებულმა ინვესტიციებმა შეიძლება კიდევ უფრო გაამწვავოს სიტუაცია. სწორედ ამ დასკვნის გაკეთება შეიძლება 300 გვერდიანი მოხსენებიდან, რომლის ავტორიც არის ამერიკის საინვესტიციო ბანკი „მერილ ლინჩი” (BAML) და მასში დეტალურადაა აღწერილი ის პოტენციური დარტყმა, რომელიც სამუშაო ბაზარზე რობოტების რევოლუციას შეიძლება მოყვეს.

განაგრძე კითხვა

პირველი დაკვირვება „უცხოპლანეტური მეგასტრუქტურის” მქონე ვარსკვლავზე


ერთგვარი იმედგაცრუება მათთვის, ვისაც იმედი ჰქონდა, რომ მეცნიერებმა უცხოპლანეტელების არსებობის ირიბი მტკიცებულება აღმოაჩინეს: ახალი დაკვირვებები აჩვენებს, რომ შორეული ვარსკვლავის გარშემო აღმოჩენილი „უცხოპლანეტური მეგასტრუქტურა” სავარაუდოდ სულაც არაა უცხოპლანეტური წარმოშობის და უფრო მიწიერი (თუმცა მაინც საინტერესო), ბუნებრივი ახსნა აქვს.

განაგრძე კითხვა

კვლევა: არარელიგიური ბავშვები უფრო კეთილები არიან

praying child
ფაქტია, რომ ადამიანებს არ სჭირდებათ რელიგია იმისთვის, რათა მორალურად იცხოვრონ. თუმცა ნაკლებად აშკარაა, რელიგია ზრდის თუ ამცირებს კეთილშობილებას ადამიანებში, რადგან მორალისა და რელიგიის კავშირი რთული თემაა. ბევრმა მკვლევარმა სცადა, ამ კითხვისთვის ემპირიულ ნიადაგზე გაეცა პასუხი, თუმცა საბოლოოდ მაინც ვერ გადაწყვიტეს.

განაგრძე კითხვა

ყველაზე უცნაური და საშიში ვამპირები ბუნებაში


ვამპირები მითიური არსებები არიან, არა? სიბნელის მოყვარული, სისხლისმწოველი ბოროტმოქმედების შესახებ თქმულებები საუკუნეების განმავლობაში ფართოდ ვრცელდებოდა. ბევრისთვის ნაცნობია ეს უკვდავი ურჩხულები, რისი მიზეზიც დასავლეთ ევროპაში ბალკანეთიდან გავრცელებული ცრურწმენები გახლავთ. აქ მე-18 საუკუნეში ჩვეულებრივი ამბავი იყო ვამპირების შესახებ აგორებული ჭორები მათი საშიში ქმედებების შესახებ. ისეთი ძველი ცივილიზაციები, როგორიცაა ბაბილონი, გვაწვდიან 3800 წლის წინანდელ თქმულებებს სისხლისმსმელ სულებზე. მაგრამ არის თუ არა სიმართლის მარცვალი ამ ლეგენდებში?

განაგრძე კითხვა