ქალები, რომლებმაც სამყაროს რუკა შეადგინეს, მაგრამ აღიარება ვერ მოიპოვეს

harem
1881 წელს, ედვარდ ჩარლზ პიკერინგს, ჰარვარდის ობსერვატორიის დირექტორს, პრობლემა გაუჩნდა: მის ობსერვატორიაში დაგროვებული მონაცემები იმხელა მოცულობის იყო, რომ თანამშრომლები ანალიზს ვერ ასწრებდნენ. მას ასევე გარკვეული ეჭვები გააჩნდა თანამშრომლების კომპეტენციაზე – განსაკუთრებით თავის ასისტენტზე, რომელსაც პიკერინგი კატალოგების შედგენაში არაკვალიფიციურად თვლიდა. ამიტომ ისე მოიქცა, როგორც მე-19 საუკუნის მიწურულში მცხოვრები ნებისმიერი მეცნიერი მოიქცეოდა: თავისი ასისტენტი მამაკაცი დაითხოვა და ჩაანაცვლა მოსამსახურე ქალით, უილიამინა ფლემინგით. ფლემინგმა ისეთი ოსტატობა გამოაჩინა გამოთვლებსა და გადაწერაში, რომ ჰარვარდში მთელი 34 წელი იმუშავა და ასისტენტების დიდი ჯგუფიც გაიჩინა.

განაგრძე კითხვა

რატომ ვერ ვიმოძრავებთ სინათლეზე სწრაფად


2011 წლის სექტემბერში ფიზიკოსმა ანტონიო ერედიტატომ მსოფლიო შოკში ჩააგდო. მის მიერ გაკეთებული განცხადება სამყაროზე ჩვენი წარმოდგენის ძირეულ შეცვლას გვიქადდა. თუკი პროექტ „ოპერაზე” მომუშავე 160 მეცნიერის მიერ შეგროვებული მონაცემები სწორი იყო, საქმე გვქონდა დაუჯერებელ ფენომენთან. ნაწილაკებმა – ამ შემთხვევაში ნეიტრინოებმა – სინათლეზე სწრაფად იმოძრავეს.

განაგრძე კითხვა

რატომ არსებობს ბოროტება?


ბოროტება თითქოს ყველგანაა ჩვენ გარშემო. ჰიტლერი. რუანდის გენოციდი. ტედ ბანდი. ყოველთვის, როცა ახალ ამბებს კითხულობთ ან ტელევიზორს უყურებთ, ეცნობით მოვლენებს, როცა ერთი ინდივიდის ქცევა მეორეს ზიანს აყენებს.

თანამედროვეობაში ბოროტებას მეტწილად რელიგიური მნიშვნელობა გააჩნია. ის ღვთიური არსების ნების საწინააღმდეგო აზროვნებასა და ქცევებთანაა დაკავშირებული. თუმცა თავდაპირველი მნიშვნელობით ბოროტება უბრალოდ ცუდ, მანკიერ ან სასტიკ რამეს ნიშნავდა.

განაგრძე კითხვა

აღმოჩენილია ახალი პლანეტა სამი მზით


დაივიწყეთ ტატუინი: ახლად აღმოჩენილი პლანეტის ცაზე არა ერთი, არა ორი, არამედ სამი მზე კაშკაშებს.

მეცნიერებისთვის ბევრი ისეთი პლანეტაა ცნობილი, რომლებსაც ორი მზე აქვთ, მაგრამ ცაში რომ სამი ვარსკვლავი ანათებდეს, ასეთი პლანეტები ბევრად იშვიათია. ეს უჩვეულო ობიექტი, რომელსაც KELT-4Ab უწოდეს, ერთი ვარსკვლავის გარშემო მოძრაობს. თავის მხრივ ამ ვარსკვლავს გარს უვლის ახლომდებარე ვარსკვლავთა წყვილი. ეს ტყუპი ვარსკვლავები საკმარისად ახლოს არიან პლანეტასთან, რომ მის ცაზე სავსე მთვარესავით გამოჩნდნენ.

განაგრძე კითხვა

National Geographic-ის ტოპ 20 ფოტო 2015 წელს

რამდენ ხანს იარსებებს სიცოცხლე დედამიწაზე?


როგორც სხვა ყველაფერი, დედამიწაზე არსებული სიცოცხლეც ოდესმე განადგურდება. მაგრამ რამდენი ხანია დარჩენილი მანამდე ან რას შეუძლია, მთელი პლანეტა უნაყოფოდ აქციოს?

ნამარხების არქივი გვამცნობს, რომ დედამიწაზე სიცოცხლე მინიმუმ 3.5 მილიარდი წელია, არსებობს. ამ პერიოდში მან გაუძლო გამყინვარებებს, კოსმოსიდან შემოჭრილი ქვის ნატეხების წვიმებს, მასიურ მოწამვლას და სასიკვდილო რადიაციასაც კი. აშკარაა, რომ დედამიწის სრული სტერილიზაცია ძალიან ძნელია.

თუმცა პოტენციური აპოკალიფსების დეფიციტსაც არ განვიცდით. რომელი მათგანი აქცევს პლანეტას უნაყოფოდ?

განაგრძე კითხვა

ყველაფრის თეორია – შევძლებთ ოდესმე ყველაფრის ახსნას?


ფიზიკოსებს სურთ, მიაგნონ იმ ერთადერთ თეორიას, რომელიც მთელ სამყაროს აღწერს, მაგრამ ამისთვის ჯერ მეცნიერების ურთულესი პრობლემები უნდა გადაჭრან.

2014 წლის ფილმი „ყველაფრის თეორია” სტივენ ჰოკინგის ამბავს გვამცნობს, მან მოახერხა და საყოველთაოდ აღიარებული ფიზიკოსი გახდა მიუხედავად იმისა, რომ დეგენერაციული დაავადების გამო სავარძელსაა მიჯაჭვული. ფილმში მთავარი აქცენტი გაკეთებულია მის ყოფილ ცოლთან, ჯეინთან ურთიერთობაზე, თუმცა მომენტებში ასახულია, რაზე მუშაობდა ჰოკინგი თავისი კარიერის განმავლობაში.

მას ამბიცია ნამდვილად არ აკლდა. ჰოკინგი იმ მრავალი ფიზიკოსიდან ერთ-ერთია, რომლებიც „ყველაფრის თეორიის” შექმნას ცდილობენ. ამ ერთმა თეორიამ სამყაროში ყველაფერი უნდა ახსნას. ის მისდევს ალბერტ აინშტაინის მაგალითს, რომელიც სწორედ ამ თეორიის შექმნას ცდილობდა, სამწუხაროდ უშედეგოდ.

განაგრძე კითხვა

გამოწერა

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 130 other followers

%d bloggers like this: