„ღმერთი მოკვდა“ – რას გულისხმობდა ნიცშე?


134 წელი გავიდა მას შემდეგ, რაც ფრიდრიხ ნიცშემ განაცხადა: „ღმერთი მოკვდა” და ამით ფილოსოფიის სტუდენტებს გაუჩინა თავის ტკივილი, რომელიც მე-19 საუკუნიდან დღემდე გრძელდება. ეს ალბათ ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი განცხადებაა მთელ ფილოსოფიაში და კარგადაა ცნობილი მათთვისაც, ვისაც ხელში არასდროს ჭერია წიგნი „მხიარული მეცნიერება”, საიდანაც ეს ფრაზა იღებს სათავეს. მაგრამ ვიცით თუ არა ზუსტად, რა იგულისხმა ნიცშემ? ან რაც უფრო მნიშვნელოვანია, რას ნიშნავს ეს ჩვენთვის?

განაგრძე კითხვა

რატომ ვმრავლდებით სექსით?


ფრინველები, ფუტკრები, შიმპანზეები, ადამიანები – ამას ყველანი ვაკეთებთ, მაგრამ მხოლოდ მცირეოდენი თუ იაზრებს, რომ სქესობრივი გამრავლება პირველად იმ სახეობებში გაჩნდა, რომლებიც ჩვენგან ძალიან განსხვავდებოდნენ.

მაშ რომელი სახეობა იყო ეს და როგორ დაიწყო ყველაფერი? რა არის ფრინველებისა და ფუტკრების რეალური ისტორია?

განაგრძე კითხვა

პოტენციურად დასახლებადი პლანეტა მზის უახლოეს ვარსკვლავს უვლის გარს

proximab
პატარა პლანეტები ხანდახან დიდი ხმაურის მიზეზი ხდებიან. რამდენიმე კვირის განმავლობაში სხვადასხვა მედიასაშუალებები ავრცელებდნენ დაუდასტურებელ ინფორმაციას, რომ პოტენციურად დასახლებადი პლანეტა გარს უვლის მზის უახლოეს ვარსკვლავს, წითელ ჯუჯას, სახელად პროქსიმა კენტავრს. ამჯერად კი ასტრონომებმა ოფიციალურად განაცხადეს ამ პლანეტის არსებობის შესახებ.

განაგრძე კითხვა

ქალები, რომლებმაც სამყაროს რუკა შეადგინეს, მაგრამ აღიარება ვერ მოიპოვეს

harem
1881 წელს, ედვარდ ჩარლზ პიკერინგს, ჰარვარდის ობსერვატორიის დირექტორს, პრობლემა გაუჩნდა: მის ობსერვატორიაში დაგროვებული მონაცემები იმხელა მოცულობის იყო, რომ თანამშრომლები ანალიზს ვერ ასწრებდნენ. მას ასევე გარკვეული ეჭვები გააჩნდა თანამშრომლების კომპეტენციაზე – განსაკუთრებით თავის ასისტენტზე, რომელსაც პიკერინგი კატალოგების შედგენაში არაკვალიფიციურად თვლიდა. ამიტომ ისე მოიქცა, როგორც მე-19 საუკუნის მიწურულში მცხოვრები ნებისმიერი მეცნიერი მოიქცეოდა: თავისი ასისტენტი მამაკაცი დაითხოვა და ჩაანაცვლა მოსამსახურე ქალით, უილიამინა ფლემინგით. ფლემინგმა ისეთი ოსტატობა გამოაჩინა გამოთვლებსა და გადაწერაში, რომ ჰარვარდში მთელი 34 წელი იმუშავა და ასისტენტების დიდი ჯგუფიც გაიჩინა.

განაგრძე კითხვა

რატომ ვერ ვიმოძრავებთ სინათლეზე სწრაფად


2011 წლის სექტემბერში ფიზიკოსმა ანტონიო ერედიტატომ მსოფლიო შოკში ჩააგდო. მის მიერ გაკეთებული განცხადება სამყაროზე ჩვენი წარმოდგენის ძირეულ შეცვლას გვიქადდა. თუკი პროექტ „ოპერაზე” მომუშავე 160 მეცნიერის მიერ შეგროვებული მონაცემები სწორი იყო, საქმე გვქონდა დაუჯერებელ ფენომენთან. ნაწილაკებმა – ამ შემთხვევაში ნეიტრინოებმა – სინათლეზე სწრაფად იმოძრავეს.

განაგრძე კითხვა

რატომ არსებობს ბოროტება?


ბოროტება თითქოს ყველგანაა ჩვენ გარშემო. ჰიტლერი. რუანდის გენოციდი. ტედ ბანდი. ყოველთვის, როცა ახალ ამბებს კითხულობთ ან ტელევიზორს უყურებთ, ეცნობით მოვლენებს, როცა ერთი ინდივიდის ქცევა მეორეს ზიანს აყენებს.

თანამედროვეობაში ბოროტებას მეტწილად რელიგიური მნიშვნელობა გააჩნია. ის ღვთიური არსების ნების საწინააღმდეგო აზროვნებასა და ქცევებთანაა დაკავშირებული. თუმცა თავდაპირველი მნიშვნელობით ბოროტება უბრალოდ ცუდ, მანკიერ ან სასტიკ რამეს ნიშნავდა.

განაგრძე კითხვა

აღმოჩენილია ახალი პლანეტა სამი მზით


დაივიწყეთ ტატუინი: ახლად აღმოჩენილი პლანეტის ცაზე არა ერთი, არა ორი, არამედ სამი მზე კაშკაშებს.

მეცნიერებისთვის ბევრი ისეთი პლანეტაა ცნობილი, რომლებსაც ორი მზე აქვთ, მაგრამ ცაში რომ სამი ვარსკვლავი ანათებდეს, ასეთი პლანეტები ბევრად იშვიათია. ეს უჩვეულო ობიექტი, რომელსაც KELT-4Ab უწოდეს, ერთი ვარსკვლავის გარშემო მოძრაობს. თავის მხრივ ამ ვარსკვლავს გარს უვლის ახლომდებარე ვარსკვლავთა წყვილი. ეს ტყუპი ვარსკვლავები საკმარისად ახლოს არიან პლანეტასთან, რომ მის ცაზე სავსე მთვარესავით გამოჩნდნენ.

განაგრძე კითხვა

%d bloggers like this: