ფიზიკა მეცნიერების უცნაური დარგია და ამაზე ორი აზრი არ არსებობს. სწორედ აქ აღმოაჩენთ, რომ ნაწილაკები შეიძლება სულაც არ იმყოფებოდნენ ერთ ადგილზე და ალბათობის სახით არსებობდნენ. დრო იცვლება იმის მიხედვით, რამდენად სწრაფად მოძრაობთ. კატა ერთდროულად ცოცხალიცაა და მკვდარიც, სანამ ყუთს არ გახსნით. წარმოგიდგენთ ყველაზე უჩვეულო ფაქტებს ფიზიკის სამყაროდან, რომელიც კოსმოლოგმა და მწერალმა მარკუს ჩოუნმა შეკრიბა.
კატეგორია: ფაქტები
მასტურბაცია სასარგებლოა ჯანმრთელობისთვის
მასტურბაცია ბევრგან დღემდე ტაბუირებული თემაა, რაც ინფორმაციის გავრცელებას უშლის ხელს. მის შესახებ არსებობს მრავალი მითი – მაგალითად, მასტურბაცია იწვევს სიბრმავეს, იმპოტენციას, უნაყოფობას, ჯანმრთელობის გაუარესებას და ა.შ.
გასაოცარი მეცნიერული ფაქტები
ასე გამოიყურება ცარცი მიკროსკოპში.
ფაქტები მეტამფეტამინზე
5 წლის განმავლობაში ამერიკული სერიალი „Breaking Bad” უდიდესი პოპულარობით სარგებლობდა და თითოეულ სერიას ტელევიზიით მილიონობით ადამიანი ადევნებდა თვალს. მთავარი პერსონაჟი ქიმიკოსი ვოლტერ უაითია, რომელიც სკოლის მასწავლებლიდან მეტამფეტამინის დამამზადებლად იქცევა. მიუხედავად იმისა, რომ სერიალში საკმარისადაა ნაჩვენები ამ ბიზნესთან დაკავშირებული ხიფათი და მეტამფეტამინის უარყოფითი მხარეები, რეალობა გაცილებით უცნაურია. ზოგი რამ კი რეალობაში უფრო სხვანაირადაა, ვიდრე სერიალშია აღწერილი.
ვარსკვლავები უფრო მეტია თუ ქვიშის მარცვლები?
კარლ სეიგანის ცნობილი ფრაზის მიხედვით, სამყაროში ვარსკვლავების რაოდენობა უფრო მეტია, ვიდრე დედამიწის ყველა სანაპიროზე არსებული ქვიშის მარცვლები. სავარაუდოდ ეს მეტაფორა იყო, მაგრამ რა მოხდება, თუკი პირდაპირი მნიშვნელობით გავიგებთ? მართლაც, რომელია უფრო მეტი?
გასული კვირა მეცნიერებაში [18.11-24.11]
● ვითარდება შიზოფრენიის სამკურნალო ბიონიკური ხელსაწყო.
მეცნიერები ავითარებენ პირველ ბიონიკურ იმპლანტანტს, რომელიც ხელშემწყობი იქნება გონებრივი დაავადებების მკურნალობაში. შემდეგი სამი წლის განმავლობაში პროფესორი ქსუ-ფენგ ჰუანგი და მისი კოლეგები ავსტრალიის ვოლონგონგის უნივერსიტეტიდან იმუშავებენ იმპლანტანტზე, რომელიც მნიშვნელოვნად შეამსუბუქებს შიზოფრენიის სიმპტომებს. შიზოფრენია მსოფლიოს 1%-ს სჭირს, ამ დროს ტვინის სტრუქტურული ანომალიები ნეირონებს ნორმალურად ფუნქციონირებაში ხელს უშლის. მის ჩამოყალიბებაში თავისი როლი აქვს გენეტიკასა და გარემოს. მხოლოდ აშშ-ში შიზოფრენიის სამედიცინო ხარჯები წელიწადში 22 მილიარდ დოლარზე მეტია. იმპლანტანტი მოთავსდება ტვინის შუბლის წილში და მოახდენს ნეირონების სტიმულირებას. ის დამზადებული იქნება ორგანული პოლიმერებისგან, რომლის ეფექტურობაც კუნთებისა და ნერვული ქსოვილების სტიმულირებაში უკვე გამოცდილია.
ცხოველთა ინტელექტის უცნაური შემთხვევები
1960 წლამდე ცხოველთა ინტელექტთან დაკავშირებული ნაშრომების უმეტესობა მათ ქცევებს ეხებოდა. ჩატარებულა ცნობილი ექსპერიმენტებიც, როგორიც იყო პავლოვის ცდები ძაღლებზე და თორნდაიკის ოპერანტული პირობითობა. 1960 წლის შემდეგ კვლევის არეალი გაფართოვდა და მოიცვა ცხოველთა კოგნიტიური მხარეებიც. მას შემდეგ დიდი ხნის განმავლობაში იყო დავა, აქვთ თუ არა ცხოველებს რეალური ცნობიერება.
სრული სურათი, თუ რას ფიქრობენ ცხოველები, შეიძლება ვერასდროს მივიღოთ, მაგრამ მათი ინტელექტის მაგალითები უკვე გაგვაჩნია.
Good Luck, Mr. Gorsky?
ინტერნეტში მრავლად წააწყდებით სტატიებს იმის შესახებ, რომ მთვარეზე ფეხის დადგმისას „აპოლო 11″-ის კოსმონავტმა ნილ არმსტრონგმა ჩაილაპარაკა: „წარმატებას გისურვებთ, ბატონო გორსკი!” რა მოხდა რეალურად?
გასული კვირა მეცნიერებაში [11.11-17.11]
● პლანეტარული ობიექტი, რომელიც წყალში იტივტივებს.
პლანეტების შემსწავლელმა მეცნიერმა მაიკლ ბრაუნმა სიმკვრივე გაუზომა კოიპერის სარტყელში მდებარე პლანეტარულ სხეულს, რომლის სიგანეც 650 კმ-ია და აღმოაჩინა, რომ მას წყალზე დაბალი მაჩვენებელი აქვს. ამ ციურ სხეულს „2002 UX25″ ეწოდება და მზის სისტემის ჯუჯა პლანეტის კანდიდატს წარმოადგენს. მან შეიძლება შეცვალოს ამჟამინდელი წარმოდგენა პლანეტების ფორმირების თეორიაზე. ტრადიციულად მიიჩნეოდა, რომ პლანეტები მზის გარშემო მოძრავი მტვრის გროვისგან ყალიბდებოდნენ. შემდეგ კი დროთა განმავლობაში მტვრის ნაწილაკების შეკავშირებით მიიღებოდა უფრო მყარი და გამძლე მასალა. თუკი ეს შეხედულება სწორია, მაშინ კოიპერის სარტყელში ყველა პლანეტას მსგავსი სიმკვრივე უნდა ჰქონდეს. მაგრამ აღმოჩნდა, რომ პატარა სხეულები წყალზე ნაკლებად მკვრივები არიან. თავიდან ეს იმით ახსნეს, რომ დიდი ობიექტები მეტი გრავიტაციული ძალის გამო ნაწილაკებს უფრო მჭიდროდ აკავშირებენ ერთმანეთთან. მაგრამ 2002 UX25 საშუალო ზომისაა და მისი სიმკვრივე არა შუალედური, არამედ პატარა სხეულების მსგავსია. მეცნიერთა ნაწილი ვარაუდობს, რომ ამის მიზეზი შემცველობაში ყინულის დიდი რაოდენობაა.
გასული კვირა მეცნიერებაში [4.11-10.11]
● მინის წარმოებამ შესაძლოა, რადიოაქტიური ნარჩენები შეამციროს.
ბირთვული ენერგიის წარმოება ითვლება უფრო უსაფრთხოდ და აქვს ნაკლები ნარჩენი, ვიდრე ქვანახშირისა და ბუნებრივი აირის დამუშავების შემთხვევაშია, თუმცა ეს მცირეოდენი ნარჩენიც კი ძალიან სახიფათოა. უყურადღებოდ მოქცევის შემთხვევაში შეიძლება ადამიანებში სიმსივნეები, ეკოსისტემაში კი მკვეთრად ნეგატიური ეფექტები გამოიწვიოს. ამჟამად ნარჩენებს ბეტონის ცისტერნებში ინახავენ, რაც დიდ ხარჯებთანაა დაკავშირებული – სანამ უვნებელი გახდება, შეიძლება ასობით ათასი წელი გავიდეს. თუმცა ახალი ტექნოლოგიით შესაძლოა ნარჩენების რაოდენობა სერიოზულად შემცირდეს. შეფილდის უნივერსიტეტის მკვლევართა ჯგუფმა აჩვენა, რომ მეტალურგიულ ღუმელში პლუტონიუმის ნარჩენების შერევა რკინის შლაკებთან (ანუ ვიტრიფიკაცია), რომლებიც ფოლადის წარმოების შემდეგ რჩება, წარმოქმნის ახალი ტიპის მინას, რაც რადიაციული ნარჩენების რაოდენობას შეამცირებს 85-95%-ით. მსოფლიო მასშტაბით, ყოველ წელს 200 000 კუბური მეტრი ნარჩენი მიიღება. თუკი მას გარდაქმნიან მინად, მნიშვნელოვნად შემცირდება ხარჯები და ბირთული ენერგიის წარმოება კიდევ უფრო უსაფრთხო გახდება.
ჩრდილოეთის ციალი 