სამყარო საოცრად დიდია და მრავალ მასიურ ობიექტს მოიცავს. ადამიანთათვის ზოგჯერ დედამიწის ზომების აღქმაც კი რთულია და რაოდენ უსიამოვნო შეიძლება იყოს იმის გააზრება, რომ ჩვენს ფეხქვეშ მდებარე პლანეტა ნამცეცია მზესთან, იმ ვარსკვლავთან შედარებით, რომლის გარშემოც მოძრაობს. თუმცა ეს ყველაფერი არაა: მზე მხოლოდ საშუალო ზომის ვარსკვლავია. სამყაროში არსებული ზოგიერთი ვარსკვლავის მასშტაბები ერთდროულად შემაძრწუნებელიცაა და გასაოცარიც.

განაგრძე კითხვა

პარალელური სამყაროების იდეა სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის მწერალთა გამონაგონს ჰგავს, რომელსაც ცოტა რამ თუ აკავშირებს თანამედროვე თეორიულ ფიზიკასთან. მაგრამ მოსაზრება, რომ ჩვენ ვცხოვრობთ „მულტისამყაროში”, რომელიც შედგება უსასრულო რაოდენობის პარალელური სამყაროებისგან, დიდი ხანია, მეცნიერულად დასაშვებად ითვლება – თუმცა ფიზიკოსებს შორის მაინც ცხარე დავის საგანია. ამჟამად მეცნიერთა მთავარი მიზანი იმ მეთოდის პოვნაა, რომლითაც თეორია შეიძლება გამოიცადოს, მათ შორისაა კოსმოსზე დაკვირვება სხვა სამყაროებთან შეჯახების ნიშნების აღმოსაჩენად.

განაგრძე კითხვა

დიდი ხნით ადრე, სანამ მატერიის ატომური თეორია შეიქმნებოდა, მეცნიერებმა იცოდნენ, რომ ჰაერი რეალურად არსებობდა, მიუხედავად იმისა, რომ უჩინარი იყო. ისინი ხედავდნენ ჰაერის მოქმედებას, როცა ქარი ხეებზე ფოთლებს აშრიალებდა.

განაგრძე კითხვა

გაფართოებითა და აჩქარებით, ბნელი მატერიითა და ენერგიით სამყარო მუდმივად აოცებს და თავგზას ურევს ასტრონომებს. წარმოგიდგენთ რამდენიმე გასაკვირ და საინტერესო ფაქტს ჩვენი სამყაროს შესახებ.

განაგრძე კითხვა

რატომაა, რომ შეგიძლიათ კვერცხი გატეხოთ, მაგრამ მას ვეღარ გაამთელებთ? ამის გასაგებად სამყაროს დაბადების მომენტი უნდა გამოვიკვლიოთ.

როცა გატეხილი კვერცხის შიგნეულობა ტანისამოსზე გესხმებათ, მისი გარეცხვა და სხვა რამის ჩაცმა გიწევთ. უფრო ადვილი არ იქნებოდა, კვერცხის გატეხვის პროცესი უკუმიმართულებით წასულიყო? ნაჭუჭი გამთლიანდეს, ხოლო ცილა და გული ისევ შიგნით აღმოჩნდეს. თქვენ ისევ სუფთა ხართ, ტანისამოსიც სუფთაა, თმაზეც არ გაქვთ კვერცხის გულის ნარჩენები, თითქოს არც არაფერი მომხდარა.

თითქოს სასაცილოდ ჟღერს, მაგრამ რატომ? მაინც რატომაა შეუძლებელი გატეხილი კვერცხის გამთელება?

განაგრძე კითხვა

მძიმე ობიექტები თავად სივრცეს ამრუდებენ

 

ეს შეიძლება ნებისმიერს დაემართოს. შესაძლოა კაცობრიობისთვის ახალი დასახლებადი პლანეტის ძიებაში იყოთ ან უბრალოდ კოსმოსში მოგზაურობთ და არასწორ ადგილას აღმოჩნდით. როგორი გარემოებაც გინდა იყოს, ვეჩეხებით ერთ-ერთ საუკუნოვან კითხვას: რა მოხდება, თუკი შავ ხვრელში აღმოჩნდებით?

იქნებ ფიქრობთ, რომ გაიჭყლიტებით ან ნაწილებად გაიხლიჩებით? რეალობა ამაზე გაცილებით უცნაურია.

განაგრძე კითხვა

ფოტოზე ხედავთ გამორჩეულ წყვილს: ვარსკვლავი, სახელად Hen 2-427 – უფრო მეტად ცნობილი, როგორც WR 124 – და ნისლეული M1-67, რომელიც გარს არტყია მას. ორივე კოსმოსური ობიექტი, რომლებიც ნასას ჰაბლის სახელობის კოსმოსურმა ტელესკოპმა აღბეჭდა, მშვილდოსნის თანავარსკვლავედში მდებარეობენ 15 000 სინათლის წლის მოშორებით.

განაგრძე კითხვა

სტივენ ჰოკინგის თქმით, მან შესაძლოა ახსნა მოუძებნა პრობლემას, რომელიც ასტროფიზიკოსებს 40 წლის განმავლობაში მოსვენებას არ აძლევდა: ინფორმაციის დაკარგვის პარადოქსი.

ათწლეულების განმავლობაში მეცნიერები ბჭობდნენ, რა ემართება ინფორმაციას ვარსკვლავის სიკვდილის შემდეგ, როცა შავი ხვრელი წარმოიქმნება. ცნობილია, რომ ვერაფერი, თვით სინათლეც კი, თავს ვერ აღწევს შავ ხვრელს, რისი მიზეზიც მისი განსაკუთრებით ძლიერი გრავიტაციაა. თუმცა კვანტური მექანიკის მიხედვით ინფორმაციის განადგურება შეუძლებელია. ზოგადი ფართობითობა კი ამბობს, რომ უნდა განადგურდეს. აქედან წარმოიშვა ინფორმაციის დაკარგვის პარადოქსი.

განაგრძე კითხვა

ასტრონომები დიდი ხანია ოცნებობენ ჩვენი პლანეტის ტყუპისცალის, ნამდვილი „უცხო დედამიწის” პოვნაზე, ბოლო პერიოდში ეგზოპლანეტების აღმოჩენა კი მიანიშნებს, რომ მათი ოცნება შეიძლება არც ისე შორეულ მომავალში განხორციელდეს.

პირველად 1995 წელს აღმოაჩინეს მზის მსგავსი ვარსკვლავის გარშემო მოძრავი პლანეტა, მას შემდეგ დაახლოებით 2000 ეგზოპლანეტაა აღმოჩენილი. მათგან ნახევარზე მეტის აღმოჩენა მოხერხდა ნასას კეპლერის სახელობის კოსმოსური ტელესკოპით, რომელიც 2009 წელს გაუშვეს იმის დასადგენად, რამდენად გავრცელებულია ირმის ნახტომის გალაქტიკაში დედამიწის მსგავსი პლანეტები.

განაგრძე კითხვა