გუშინ, 23 სექტემბერს ცერნის მეცნიერებმა სენსაციური განცხადება გაავრცელეს – ლაბორატორიულ პირობებში მათ დაკვირვება მოახდინეს ნეიტრინოებზე, რომლებმაც გადააჭარბეს სიჩქარის ზღვრად მიჩნეულ მაჩვენებელს – 299 792 კმ/წამს. ჟენევაში არსებული ნაწილაკების მასიური ამაჩქარებლის (დიდი ადრონული კოლაიდერი) ამოქმედების შემდგომ მათ 730 კმ დაფარეს 60 ნანოწამით უფრო სწრაფად, ვიდრე ამას სინათლის სხივი მოახერხებდა. 60 ნანოწამი დროის ძალიან პატარა და უმნიშვნელო მონაკვეთია, თუმცა ამ ექსპერიმენტში საკმაოდ დიდი მაჩვენებელი გამოდგა, რადგან კითხვის ნიშნის ქვეშ დააყენა აინშტაინის ფარდობითობის თეორია.
ჭდე: მეცნიერება
ნაცისტების დადებითი მხარე
ნაციონალ-სოციალისტური გერმანული მუშათა პარტია დედამიწის ისტორიაში ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი პოლიტიკური სისტემაა და როგორც წესი, მათი ხსენებისას მაშინვე ჩნდება სისხლისღვრისა და სისასტიკის ასოციაცია. ამის მიუხედავად, არის საკითხები, რომლებშიც ნაცისტები მართლები იყვნენ და გატარებული პოლიტიკით სამყაროს სიკეთე მოუტანეს.
სკეპტიკური თვალით დანახული წინასწარმეტყველური სიზმრები
მსოფლიოში ბევრი ადამიანი ირწმუნება, რომ კატასტროფა ან რაიმე სახის უბედურება წინასწარ იხილა სიზმრის მეშვეობით. რამდენად რეალურია ასეთი წინათგრძნობა? ქვემოთ მოყვანილი სტატია წარმოადგენს ნაწყვეტს ფსიქოლოგ რიჩარდ ვაისმანის წიგნიდან “რატომ ვხედავთ იმას, რაც არ არსებობს”. ვაისმანი მეცნიერულ-სკეპტიკურ მეთოდს მიჰყვება კვლევისას და გვანახებს, როგორ შეიძლება სიზმარმა ჩვენი ტვინი მოატყუოს.
BBC Horizon – პარალელური სამყაროები
წარმოიდგინეთ, რომ შეგიძლიათ, სამყაროში ყველაფერს მოუძებნოთ ახსნა – დაწყებული პატარა მოვლენებიდან, დამთავრებული უდიდესით. ეს ის ოცნებაა, რომელმაც აინშტაინიდან მოყოლებული, მოხიბლა წამყვანი მეცნიერები. ამჟამად ისინი ფიქრობენ, რომ გასაღებს მიაგნეს. თეორია განსაცვიფრებელია და უჩვეულო დასკვნა აქვს: სამყარო, რომელშიც ჩვენ ვცხოვრობთ, ერთადერთი არაა.
განაგრძე კითხვა
მცდარი შეხედულებები ევოლუციის თეორიაზე
მსოფლიოში უამრავ ადამიანს ხშირად უყალიბდება არასწორი წარმოდგენა ევოლუციის თეორიაზე, რაც ზოგჯერ ინფორმაციის არასწორად აღქმის, ზოგჯერ კი მედიისა და სახელმძღვანელოების ბრალია. ბერკლის უნივერსიტეტმა შეადგინა სია ყველაზე გავრცელებული მცდარი მოსაზრებებისა ამ თეორიასთან დაკავშირებით.
Quinque viæ – თომა აქვინელის 5 არგუმენტი ღმერთის არსებობის სასარგებლოდ
Quinque viæ, იგივე 5 გზა ან 5 მტკიცებულება – წარმოადგენს 5 არგუმენტს თეიზმის (რწმენის) სასარგებლოდ, რომელიც შემუშავებულ იქნა XIII საუკუნეში რომაული კათოლიკური ეკლესიის თეოლოგისა და ფილოსოფოსის, წმინდა თომა აქვინელის მიერ. ეს არგუმენტები მოყვანილია ნაშრომში “Summa Theologica”.
Quinque viæ ეხება ბიბლიაში აღწერილ იუდეურ-ქრისტიანულ მონოთეისტურ ღმერთს. თუმცა შეიძლება მიესადაგოს სხვა რელიგიებსაც, მაგალითად, ისლამს, სიქიზმს, ვედანტურ და ბჰაქტურ ინდუიზმს, მაგრამ არა პოლითეიზმს, პანთეიზმს, დეიზმს და ა.შ. ცხადია, ეს არგუმენტები არ უნდა იქნას მიჩნეული ღმერთის არსებობის მტკიცებულებად, რადგან გამომდინარე ქრისტიანული ღმერთის არსიდან, ეს ფაქტობრივად შეუძლებელია. როგორც თავად თომა აქვინელი წერს, ის უბრალოდ შეეცადა, უკეთ აეხსნა ღმერთის არსი.
XX საუკუნის გენიოსები ერთ სურათში
თამამად შეიძლება ითქვას, რომ ამ სურათზე ისტორიაში ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული შეხვედრაა აღბეჭდილი – მასზე ვხედავთ XX საუკუნის უჭკვიანეს ადამიანებს. თუმცა ამ ადამიანთა უმეტესობა ფართო საზოგადოებისთვის უცნობია, ერთი შეხედვით მხოლოდ აინშტაინის, ბორისა და კიურის ამოცნობაა ადვილი. ამ პირონებათაგან უმეტესობამ მოგვიანებით ნობელის პრიზი აიღო ფიზიკის ან ქიმიის დარგში.
განაგრძე კითხვა
კოსმოსური კალენდარი
როგორ სურათს მივიღებთ, თუკი სამყაროს 13.7 მილიარდი წლის ხანგრძლივობის ისტორიას ერთ წელიწადში ჩავატევთ?
განაგრძე კითხვა
სუპერსიმების თეორია
ამერიკელი თეორეტიკოსი ფიზიკოსის ბრაიან გრინის ლექცია სიმების თეორიაზე.
1919 წელს ჯერ კიდევ უცნობმა გერმანელმა მათემატიკოსმა თეოდორ კალუცამ წამოაყენა ფრიად გაბედული და უცნაური იდეა. მან ივარაუდა, რომ ჩვენს სამყაროს შეიძლება სამზე მეტი განზომილება ჰქონდეს, ანუ უფრო მეტი, ვიდრე ჩვენ ვიცით. კალუცა ამბობდა, რომ გარდა ტრადიციული მიმართულებებისა – მარცხენა-მარჯვენა, ზედა-ქვედა, წინ-უკან – შეიძლება იყოს დამატებითი სივრცული განზომილებები, რომლებსაც გარკვეული მიზეზების გამო ვერ აღვიქვამთ.
განაგრძე კითხვა
ჩრდილოეთის ციალი 