ხშირად დასმული კითხვები ევოლუციის თეორიაზე

#1 ძირითადი საკითხები

რა არის ევოლუცია?

ბიოლოგიური ევოლუცია აღნიშნავს პოპულაციაში დროთა განმავლობაში მომხდარი ცვლილებების ერთობლიობას. ეს ცვლილებები მიმდინარეობს გენეტიკურ დონეზე, როცა ორგანიზმის გენები განიცდიან მუტაციებს და/ან სხვადასხვა გზებით ერთიანდებიან გამრავლების პროცესში და გადაეცემიან მომავალ თაობებს. ზოგჯერ ცალკეული ორგანიზმები ავითარებენ ახალ თვისებებს, რაც ადგილობრივი გარემოს პირობებში უპირატესობას აძლევს მათ გადარჩენისა და გამრავლების საკითხში. ეს უპირატესობა თანდათან მტკიცდება პოპულაციაში, ხოლო უპირატესობის არმქონე ინდივიდების რაოდენობა მცირდება. ამ პროცესს ბუნებრივი გადარჩევა (სელექცია) ეწოდება. არაგენეტიკური ცვლილებები, რომლებიც ორგანიზმში ხდება სიცოცხლის განმავლობაში, მაგალითად ვარჯიშის შედეგად კუნთოვანი მასის ზრდა, არ გადაეცემა მომდევნო თაობებს და არ წარმოადგენს ევოლუციის მაგალითს.

განაგრძე კითხვა

სიმართლე ვარჯიშის შესახებ


ყველამ იცის, რომ ვარჯიში საჭიროა, თუმცა მცირეოდენი თუ იღებს მისგან სიამოვნებას. მთავარი ისაა, როგორ უნდა ივარჯიშოს ადამიანმა, რა დოზით და რატომ. უმეტესობისთვის ვარჯიში ასოცირდება ქუჩაში სირბილთან ან ტრენაჟორებთან რამდენიმე საათის გატარებასთან, მაგრამ ახალი აღმოჩენების საფუძველზე მეცნიერები ცვლიან ჩვენს შეხედულებებს. მათ დაადგინეს, რომ ყველა ჩვენგანი ძალიან განსხვავებულად რეაგირებს ფიზიკურ დატვირთვაზე და შესაძლოა, კვირაში სულ რამდენიმე წუთიანი ვარჯიშის შედეგად სერიოზულად შევცვალოთ ჩვენი ჯანმრთელობა. მათი აღმოჩენები ასევე გვაჩვენებს, როგორ შეიძლება ისეთი დატვირთვით, რომელსაც ოფლისდენაც კი არ ახლავს, გავიუმჯობესოთ ფიზიკური მდგომარეობა და გავიხანგრძლივოთ სიცოცხლე.

განაგრძე კითხვა

ის, რაც დარვინმა არ იცოდა (გაგრძელება)


ბუნებრივ გადარჩევაზე დაფუძნებული ევოლუციის თეორია დღეს მეცნიერულ ჭეშმარიტებად ითვლება, თუმცა საწყის ეტაპზე მან დაპირისპირებების უზარმაზარი ტალღა წარმოქმნა. მისი მოპაექრეები იყვნენ როგორც რელიგიური ადამიანები, ისე დარვინის დროის მეცნიერები, რომლებიც აკრიტიკებდნენ თეორიას მტკიცებულებების ნაკლებობისა და ვარაუდების სიმრავლის გამო. დარვინი, როგორც პატიოსანი მეცნიერი, აღიარებდა სიმართლეს და ეთანხმებოდა მათ. მან იცოდა, რომ ევოლუციის თეორიას გარკვეული ხარვეზები ჰქონდა, მაგრამ იმედებს ამყარებდა მეცნიერთა მომავალ თაობებზე, რომლებიც დაასრულებდნენ ნაშრომს და დარვინისეული ხედვის მართებულობას დაამტკიცებდნენ. სწორედ ეს ხდებოდა ბოლო 150 წლის განმავლობაში და თავად ევოლუციის თეორიამაც განიცადა ევოლუცია. დღეს ის გაცილებით დახვეწილი და ფართოა, ვიდრე დარვინი ოდესმე წარმოიდგენდა.

განაგრძე კითხვა

ის, რაც დარვინმა არ იცოდა


ჩვენ ვცხოვრობთ მრავალფეროვან სამყაროში, სადაც სახეობების რაოდენობა უფრო მეტია, ვიდრე ის რიცხვი, სადამდე დათვლაც შეგვიძლია. მაგალითისთვის ავიღოთ მალავის ტბა. მასში ბინადრობს ასობით სხვადასხვა თევზი, რომლებსაც დედამიწის სხვა ვერცერთ ადგილას ვერ ნახავთ. რატომ ამდენი? რატომ ასეთი განსხვავებული?

განაგრძე კითხვა

ცხოველის მიერ ადამიანის მოკვლის 10 ყველაზე საშინელი ვარიანტი


ბუნება ძალიან ლამაზი და მიმზიდველია, მაგრამ ზოგჯერ – მომაკვდინებელი და საძაგელიც კი. წარმოგიდგენთ ყველაზე საშინელ ვარიანტებს, რომლითაც ადამიანმა შეიძლება ცხოველის ხელში დაასრულოს სიცოცხლე.

განაგრძე კითხვა

პირველი ეტაპები ადამიანის კლონირებაში


კლონირება არის გამრავლების ერთ-ერთი ფორმა, ინდივიდის ასლის შექმნა მისი უჯრედიდან. კლონები ინარჩუნებენ საწყისი ორგანიზმის ნიშან-თვისებებს. მომავალში კლონირება იქნება ადამიანის შექმნის სრულიად ახალი გზა. მამის სპერმისა და დედის კვერცხუჯრედის კომბინაციის მაგივრად, რაც ყველა ჩვენგანს უნიკალურს ხდის, კლონირებით ბავშვის გაჩენა მოხდება მხოლოდ ერთი ადამიანის ერთადერთი უჯრედით. კლონი იქნება პიროვნების იდენტური გენეტიკური ასლი.

განაგრძე კითხვა

ევოლუციის მოქმედების 8 მაგალითი


ევოლუცია მეცნიერების ისტორიაში ერთ-ერთ უდიდეს აღმოჩენად ითვლება. დაახლოებით 150 წელი გავიდა ჩარლზ დარვინის წიგნის “სახეობათა წარმოშობის შესახებ” გამოსვლიდან და მას შემდეგ მეცნიერებმა მის სასარგებლოდ უამრავი მტკიცებულება აღმოაჩინეს. ევოლუციის უარყოფას მეცნიერები ადარებენ იმის მტკიცებას, რომ თითქოს მთვარე არ არსებობს. თუმცა დღეს არც ისე ცოტაა ისეთი ადამიანი, რომელიც ამ მოსაზრებას არ იზიარებს. ორგანიზმების ცვლილებასა და ახალი სახეობების მიღებას წინაპრებიდან უმეტესად ძალიან დიდი დრო სჭირდება, მაგრამ არსებობს ისეთი ევოლუციური საფეხურები, რომელთა დაკვირვებაც შესაძლებელია.

განაგრძე კითხვა

მცდარი შეხედულებები ევოლუციის თეორიაზე

მსოფლიოში უამრავ ადამიანს ხშირად უყალიბდება არასწორი წარმოდგენა ევოლუციის თეორიაზე, რაც ზოგჯერ ინფორმაციის არასწორად აღქმის, ზოგჯერ კი მედიისა და სახელმძღვანელოების ბრალია. ბერკლის უნივერსიტეტმა შეადგინა სია ყველაზე გავრცელებული მცდარი მოსაზრებებისა ამ თეორიასთან დაკავშირებით.

განაგრძე კითხვა

ადამიანის სხეული 10 000 წელია, დეგრადაციას განიცდის

ადამიანებმა დაიპყრეს ევერესტი და ფეხი დადგეს მთვარეზე. ალბათ უპრიანია, ვიფიქროთ, რომ ჩვენს წინაპრებთან შედარებით უფრო განვითარებულები და უკეთესები ვართ. თუმცა ფიზიკური მაჩვენებლებიდან გამომდინარე, ეს ასე არ არის. რეალურად, ადამიანთა მოდგმა პატარავდება.

განაგრძე კითხვა

რამდენიმე ნაკლებად ცნობილი ფაქტი ადამიანის სხეულზე

ჩვენი ორგანიზმი გამოიმუშავებს ასპირინს. ხილისა და ბოსტნეულის ჭამა ეხმარება სხეულს, თავად წარმოქმნას ასპირინი. კვლევამ აჩვენა, რომ ვინც იღებდა ბენზოინის მჟავას – ნივთიერებას, რომელიც უხვადაა ხილ-ბოსტნეულში – შეეძლო სალიცილის მჟავის გამომუშავება. სალიცილის მჟავა თავის მხრივ ასპირინის შემადგენელი ნაწილია, აძლევს მას ანთების საწინააღმდეგო და ტკივილგამაყუჩებელ თვისებებს.

თანამშრომლების თვლემა უფროსისთვის სასარგებლოა. სამსახურში 20 წუთიანი წათვლემა აფხიზლებს ორგანიზმს, ააქტიურებს ტვინს, უფრო ნაყოფიერს ხდის შრომას. ეს სასარგებლოა ასევე გულისთვის. ბერძენ სტუდენტებზე დაკვირვებამ აჩვენა, რომ ვინც კვირაში სამჯერ მაინც დღისით წაიძინებდა, 37%-ით უმცირდებოდა შანსი გულთან დაკავშირებული პრობლემებით სიკვდილისა.

განაგრძე კითხვა