Category Archives: ფსიქოლოგია

10 ყველაზე არაეთიკური ფსიქოლოგიური ექსპერიმენტი


ფსიქოლოგია შედარებით ახალგაზრდა მეცნიერებაა, რომელმაც განსაკუთრებული პოპულარობა მეოცე საუკუნეში მოიპოვა. ადამიანის ქცევისა და აზროვნების პროცესის შესასწავლად მრავალი ექსპერიმენტი ჩატარდა, რასაც მოჰყვა ის, რომ ზოგიერთი ფსიქოლოგი ძალიან შორს წავიდა და დაკვირვებისას გადაუხვია ეთიკურ ნორმებსა და სტანდარტებს. თუმცა ამ ყველაფერს ერთი დადებითი თვისებაც ჰქონდა – ფსიქოლოგიის მეცნიერებას ახალი აღმოჩენები შემატა.

განაგრძე კითხვა

Advertisements

გავრცელებული ხარვეზები ადამიანის ფიქრებში

ადამიანის გონება საოცარი რამაა. ცოდნა და ფიქრის უნარი გვაძლევს საშუალებას, სწრაფად დავამუშავოთ ინფორმაცია. შეიძლება ერთ საკითხზე ფიქრობდეთ, მაგრამ ტვინის ქვეცნობიერი ათასობით სხვა იდეებს ამუშავებდეს. თუმცა სამწუხაროდ, ჩვენი ტვინი არაა სრულყოფილი, მას გააჩნია ხარვეზები, უშვებს შეცდომებს, რაც გარკვეულ სიტუაციებში ვლინდება. ეს ემართება ყველას, მიუხედავად ასაკისა, სქესისა, განათლებისა, ინტელექტისა და სხვა ფაქტორებისა.

განაგრძე კითხვა

პარადოქსული რეაქციები

პარადოქსული ქმედებები, რომლებიც არაადეკვატურ რეაქციებსა და ქცევებში გამოიხატება, მილიონობით ადამიანს ახასიათებს. ამის გამოსასწორებლად ხშირად საჭიროა ფსიქოთერაპია, რომელიც შეიძლება წლობით გაგრძელდეს.

განაგრძე კითხვა

ფსიქოსექსუალური განვითარების ეტაპები ფროიდისეულად

ზიგმუნდ ფროიდი ერთ-ერთი პირველი იყო, რომელმაც გამოიტანა დასკვნა, რომ გონებრივი დარღვევების მიზეზი იმალება ადამიანის წარსულში, სქესობრივად ჩამოყალიბებისას წამოჭრილ პრობლემებში და ფიზიკური მდგომარეობა ამასთან კავშირში არაა. საზოგადოება მას ძირითადად იცნობს, როგორც “ოიდიპოსის კომპლექსის” აღმწერს, თუმცა ფროიდს გაცილებით ვრცელი და რთული ნაშრომები აქვს შექმნილი, ერთ-ერთი ყველაზე საინტერესო კი ადამიანის განვითარების სტადიებია.
განაგრძე კითხვა

სკეპტიკური თვალით დანახული წინასწარმეტყველური სიზმრები


მსოფლიოში ბევრი ადამიანი ირწმუნება, რომ კატასტროფა ან რაიმე სახის უბედურება წინასწარ იხილა სიზმრის მეშვეობით. რამდენად რეალურია ასეთი წინათგრძნობა? ქვემოთ მოყვანილი სტატია წარმოადგენს ნაწყვეტს ფსიქოლოგ რიჩარდ ვაისმანის წიგნიდან “რატომ ვხედავთ იმას, რაც არ არსებობს”. ვაისმანი მეცნიერულ-სკეპტიკურ მეთოდს მიჰყვება კვლევისას და გვანახებს, როგორ შეიძლება სიზმარმა ჩვენი ტვინი მოატყუოს.

განაგრძე კითხვა

“მოწმის ეფექტის” ცნობილი შემთხვევები


მოწმის ეფექტს ფსიქოლოგიაში იმ სოციალურ მოვლენას უწოდებენ, რომლის დროსაც მძიმე სიტუაციაში ადამიანები არ ეხმარებიან დაშავებულს, თუკი მათ გარდა ახლომახლო სხვებიც არიან. ამასთან, რაც მეტია მაყურებელთა რიცხვი, მით ნაკლებია დახმარების შანსი. ყველაზე ცნობილი შემთხვევა და ამ მოვლენის პროტოტიპი ბიბლიაშია აღწერილი, იესოს მოყოლილ იგავში: მგზავრი ავაზაკებმა გაძარცვეს, დაჭრეს და დააგდეს ცოცხალ-მკვდარი. გზაზე ჩაიარა მღვდელმა, შეხედა მას და აუარა გვერდი. ასევე მოიქცა ლევიტელიც. ცოტა ხანში გამოიარა სამარიტელმა, შეებრალა, შეუხვია ჭრილობა, შესვა თავის სახედარზე, მიიყვანა სასტუმროში და მოუარა მას. სასტუმროს პატრონს ორი დინარი მისცა და მოვლის შემთხვევაში უფრო მეტს დაჰპირდა. ქვემოთ მოყვანილ სიტუაციებში კი არავინ იქცევა და არც ფიქრობს სამარიტელივით მოქცევას.

განაგრძე კითხვა

პლაცებოს ეფექტი – განკურნება წამლის გარეშე

პლაცებო არის სამედიცინო დანიშნულების სიმულატორი, რომლის საშუალებითაც ექიმები ავადმყოფებს არწმუნებენ, რომ ის გამოჯანმრთელდება. პლაცებოთი მკურნალობის დროს ავადმყოფს აძლევენ რაიმე სახის აბს, აწვდიან არასწორ ინფორმაციას ან ატარებენ მასზე ცრუოპერაციას. ექიმი არწმუნებს, რომ ამ პროცედურის შემდეგ ის გამოჯანმრთელდება, მაგრამ უმალავს პლაცებოს ინერტულობის ფაქტს. ეს ქმედება საჭიროა იმისთვის, რომ პაციენტმა ირწმუნოს საკუთარი გამოჯანმრთელების შესახებ.
განაგრძე კითხვა

%d bloggers like this: