წარმოსახვითი ექსპერიმენტები

წარმოსახვითი ექსპერიმენტები ფართოდ გამოიყენება მრავალ დისციპლინაში. მათი მეშვეობით ხდება კომპლექსური სიტუაციების გამოკვლევა, კითხვების დასმა და რთული იდეების გასაგებ კონტექსტში წარმოდგენა. ზოგი მათგანი უბრალოდ მორალურ თავსატეხს წარმოადგენს, ზოგიერთი კი გვიჩვენებს, რამდენად არასრულყოფილია ჩვენი წარმოდგენა სამყაროსა და რეალობაზე.

განაგრძე კითხვა

მეცნიერებმა ჩვენი გალაქტიკის ცენტრში მდებარე შავი ხვრელის გამოსახულება მიიღეს

ეს არის უზარმაზარი შავი ხვრელი, რომელიც ჩვენი გალაქტიკის, ირმის ნახტომის, ცენტრში მდებარეობს. მეცნიერებმა პირველად შეძლეს ამ ობიექტის გამოსახულების მიღება.

ობიექტის სახელია მშვილდოსანი A* და მას მზეზე 4 მილიონჯერ მეტი მასა აქვს.

განაგრძე კითხვა

რატომ ვიკვლევთ მარსს?

1960-იან წლებში ადამიანებმა წითელი პლანეტის გამოკვლევა განიზრახეს. დღესდღეობით ნასა იმედოვნებს, რომ 2030-იან წლებში მარსზე პირველი ადამიანი დადგამს ფეხს.

განაგრძე კითხვა

სტალინის ომი გენეტიკის წინააღმდეგ

Soviet Poster
1922 წელს შექმნილი საბჭოთა პლაკატი.
წარწერა ზემოთ: „გაუმარჯოს დიდი პროლეტარული რევოლუციის ხუთ წლისთავს!“
წარწერა მარჯვნივ: „პროლეტარებო ყველა ქვეყნისა, შეერთდით!“
წარწერა მარცხნივ: „კომუნისტური ინტერნაციონალის მეოთხე ყრილობა“

1917 წლის რევოლუციის შემდეგ რუსეთში სიტუაცია მკვეთრად შეიცვალა. ახალმა პოლიტიკურმა სისტემამ იდეოლოგია და პრაქტიკული შედეგები ყველაფერზე, მათ შორის მეცნიერულ ფაქტებზე, მაღლა დააყენა. ყველაზე კარგად ეს გამოჩნდა სოფლის მეურნეობაში, სადაც მნიშვნელოვანი იყო მეტი საკვების წარმოება ნებისმიერი საშუალებით. ამას ტრაგიკული შედეგი მოყვა საბჭოთა მოსახლეობისა და ნიკოლოზ ვავილოვისთვის, რომელიც რუსეთის უდიდესი გენეტიკოსი გახლდათ. ვავილოვის ბედის გადაწყვეტაში დიდი როლი ითამაშა ტროფიმ ლისენკომ, რომელმაც პოლიტიკური მანიპულაციებითა და ინტრიგებით მოახერხა საბჭოთა გენეტიკის სათავეში ჩადგომა.

განაგრძე კითხვა

10 კითხვა შავ ხვრელებზე

Black Hole
მზეზე მილიონჯერ ან მილიარდჯერ უფრო მასიური შავი ხვრელი მხატვრის წარმოსახვით. ზემასიური შავი ხვრელები გალაქტიკების ბირთვებში ჩაფლული უკიდურესად მკვრივი ობიექტები არიან.

შავი ხვრელი უკიდურესად მკვრივი კოსმოსური ობიექტია, რომლისგანაც სინათლეც კი ვერ აღწევს თავს. იდუმალი და ეგზოტიკური შავი ხვრელი გრავიტაციის ბუნების დემონსტრაციას წარმოადგენს: როცა დიდი რაოდენობით მასა იკუმშება საკმარისად მცირე ზომის სივრცეში, შედეგად წარმოქმნილი ობიექტი სივრცისა და დროის ქსოვილს აზიანებს და ე.წ. სინგულარობად გარდაიქმნება. შავი ხვრელის გრავიტაცია ისეთი ძლიერია, რომ შეუძლია ახლომდებარე მატერია თავისკენ მიიზიდოს და შთანთქას.

განაგრძე კითხვა

თანამედროვე ფიზიკის 18 ამოუხსნელი საიდუმლო


1900 წელს ბრიტანელმა ფიზიკოსმა ლორდ კელვინმა განაცხადა: „ფიზიკაში ახალი აღარაფერია აღმოსაჩენი. დარჩა მხოლოდ უფრო და უფრო ზუსტი გაზომვების გაკეთება.” შემდეგი 30 წლის განმავლობაში კვანტურმა მექანიკამ და აინშტაინის ფარდობითობის თეორიამ ამ დარგში რევოლუცია მოახდინა. დღესდღეობით ვერცერთი ფიზიკოსი გაბედავს იმის თქმას, რომ სამყაროს შესახებ ჩვენი ცოდნა სრულყოფილთან ახლოს არის. უფრო პირიქით – ყოველი ახალი აღმოჩენა ხსნის უფრო დიდი და ღრმა დილემის პანდორას ყუთს. ქვემოთ მოყვანილია 18 საკითხი, რომლებიც ჯერ კიდევ არ გადაწყვეტილა და ყველაზე საკამათო თემებია თანამედროვე ფიზიკაში.

განაგრძე კითხვა

კარლ სეიგანი – სკეპტიციზმის ტვირთი

Sagan_Viking

რა არის სკეპტიციზმი? ამაში განსაკუთრებულად მისტიკური არაფერია. სკეპტიციზმთან ყოველდღიურად გვაქვს შეხება. განაგრძე კითხვა

20 ქალი, რომლებმაც სამუდამოდ შეცვალეს ასტრონომია

astronomer

ასტრონომიის განვითარებაში ქალებმა დიდი როლი ითამაშეს, იქნება ეს კომეტების აღმოჩენა თუ გალაქტიკების კვლევა. მიუხედავად იმისა, რომ რთულია იმის განსაზღვრა, მათგან ვის აქვს შეტანილი ყველაზე დიდი წვლილი სამყაროს შეცნობაში, ამ 20 მეცნიერის ამბავი წარმოდგენას შეგიქმნით, თუ როგორ განავითარეს ქალებმა მეცნიერული ცოდნა ასტრონომიასა და ასტროფიზიკაში.

განაგრძე კითხვა

3 მტკიცებულება, რომლებიც ევოლუციას ადასტურებენ


150 წელზე მეტი ხნის განმავლობაში – ჩარლზ დარვინის დროიდან მოყოლებული – ევოლუციის თეორიამ უფრო მეტი კრიტიკა და მკაცრი შემოწმება გაიარა, ვიდრე ნებისმიერმა სხვა მეცნიერულმა იდეამ. ამის შედეგად თეორია მხოლოდ მყარდებოდა უფრო მეტი ახალი მტკიცებულების აღმოჩენის შედეგად. მიუხედავად იმისა, რომ არსებობს მრავალი ადამიანი, ვინც იდეოლოგიური მიზეზების გამო ცდილობს, წარმოაჩინოს, რომ ევოლუცია სამეცნიერო საზოგადოებაში ფართოდ აღიარებული არ არის, რეალურად სიტუაცია საპირისპიროა.

განაგრძე კითხვა

რა არის წყალბადის ბომბი?

ჩრდილოეთ კორეამ კიდევ ერთხელ გაავრცელა განცხადება წყალბადის ბომბის წარმატებით გამოცდის შესახებ. რას წარმოადგენს წყალბადის ბომბი და რატომ იწვევს ეს განცხადება შეშფოთებას?

განაგრძე კითხვა